(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.42. అధ్యాయః 042
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
బలదేవస్యావాకీర్ణతీర్థగమనం॥ 1 ॥
బకమునిచరిత్రకథనం॥ 2 ॥
బలదేవస్య తతో వసిష్ఠాపవాహతీర్థగమనం॥ 3 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 9-42-0x(5185)(62548)
బ్రహ్మయోనిభిరాకీర్ణం జగామ యద్వునందనః।
యత్ర దాల్భ్యో బకో రాజన్పశ్వర్థ సుమహాతపాః।
జుహావ ధృతరాష్ట్రస్య రాష్ట్రం కోపసమన్వితః॥ 9-42-1(62549)
తపసా ఘోరరూపేణ కర్శయందేహమాత్మనః।
క్రోధేన మహతాఽఽవిష్టో ధర్మాత్మా వై ప్రతాపవాన్॥ 9-42-2(62550)
పురా హి నైమిశీయానాం సత్రే ద్వాదశవార్షికే।
వృత్తే విశ్వజితోఽంతే వై పాంచాలానృషయోఽగమన్॥ 9-42-3(62551)
తత్రేశ్వరమయాచంత దక్షిణార్థం మనస్వినః।
`తత్ర తే లేభిరే రాజన్పాంచాలేభ్యో మహర్షయః।'
బలాన్వితాన్వత్సతరాన్నిర్వ్యాధీన్సప్తవింశతిం॥ 9-42-4(62552)
తానబ్రవీద్బలో దాల్భ్యో విభజధ్వం పశూనితి।
పశూనేతానహం త్యక్త్వా భిక్షిష్యే రాజసత్తమం॥ 9-42-5(62553)
ఏవముక్త్వా వకో రాజన్నృషీన్సర్వాంన్ప్రతాపవాన్।
జగామ ధృతరాష్ట్రస్య భవనం బ్రాహ్మణోత్తమః॥ 9-42-6(62554)
స సమీపగతో భూత్వా ధృతరాష్ట్రం జనేశ్వరం।
అయాచత పశూందాల్భ్యః స చైనం రుషితోఽబ్రవీత్॥ 9-42-7(62555)
యదృచ్ఛయా మృతా దృష్ట్వా గాస్తదా నృపసత్తమః।
ఏతాన్పశూన్నయ క్షిప్రం బ్రహ్మబంధో యదీచ్ఛసి॥ 9-42-8(62556)
ఋషిస్త్వథ బకః క్రుద్ధశ్చింతయామాస ధర్మవిత్।
అహో వత నృశంసం వై వాక్యముక్తోఽస్మి సంసది॥ 9-42-9(62557)
చింతయిత్వా ముహూర్తేన రోషావిష్టో ద్విజోత్తమః।
మతిం చక్రే వినాశాయ ధృతరాష్ట్రస్య భూపతేః॥ 9-42-10(62558)
స తూత్కృత్య మృతానాం వై మాంసాని మునిసత్తమః।
జుహావ ధృతరాష్ట్రస్య రాష్ట్రం నరపతేః పురా॥ 9-42-11(62559)
అవాకర్ణే సరస్వత్యాస్తీర్థే ప్రజ్వాల్య పావకం।
xxxx దాల్భ్యో మహారాజ నియమం పరమం స్థితః॥ 9-42-12(62560)
స తైరేవ జుహావాగ్నౌ రాష్ట్రం మాంసైర్మహాతపః॥ 9-42-13(62561)
తస్మింస్తు విధివత్సత్రే సంప్రవృత్తే సుదారుణే।
అక్షీయత తతో రాష్ట్రం ధృతరాష్ట్రస్య పార్థివ॥ 9-42-14(62562)
ఛిxxxమానం xxxxxx పరశునా విభో
xxxxxxxxxxxx వ్యవకీర్థమచేతనం॥ 9-42-15(62563)
దృష్ట్వా తథాఽవకీర్ణం తు రాష్ట్రం చ మనుజాధిపః।
బభూవ దుర్మనా రాజా చింతయామాస చ ప్రభుః॥ 9-42-16(62564)
xxxxxxxxxరద్యత్రం బ్రాహ్మణైః సహితః పురా।
xxxxxగచ్ఛత్తు క్షీయతే రాష్ట్రమేవ చ॥ 9-42-17(62565)
యదా స పార్థివః ఖిన్నస్తే చ విప్రాస్తదాఽనఘ॥ 9-42-18(62566)
యదా చాపి న శక్నోతి రాష్ట్రం మోక్షయితుం నృపః।
అథ విప్రాదికాంస్తత్ర పప్రచ్ఛ జనమేజయ॥ 9-42-19(62567)
తతో విప్రాదికాః ప్రాహుః పశువిప్రకృతస్త్వయా।
మాంసైరభిజుహోతీదం తవ రాష్ట్రం మునిర్బకః॥ 9-42-20(62568)
తేన తే హూయమానస్య రాష్ట్రస్యాస్య క్షయో మహాన్।
తస్యైతత్తపసః కర్మ యేన తేఽద్య లయో మహాన్॥ 9-42-21(62569)
`యదీచ్ఛసి మహాబాహో శాంతిం రాష్ట్రస్య భూమిప।'
అపాం కుంజే సరస్వత్యాస్తం ప్రసాదయ పార్థివ॥ 9-42-22(62570)
వైశంపాయన ఉవాచ। 9-42-23x(5186)
సరస్వతీం తతో గత్వా స రాజా బకమబ్రవీత్।
నిపత్య శిరసా భూమౌ ప్రాంజలిర్భరతర్షభ॥ 9-42-23(62571)
ప్రసాదయే త్వాం భగవన్నపరాధం క్షమస్వ మే।
మమ దీనస్య లుబ్ధస్య మౌర్ఖ్యేణ హతచేతసః।
త్వం గతిస్త్వం చ మే నాథః ప్రసాదం కర్తుమర్హసి॥ 9-42-24(62572)
తం తథా విలపంతం తు శోకోపహతచేతసం।
దృష్ట్వా తస్య కృపా జజ్ఞే రాష్ట్రం తస్య వ్యమోచయత్॥ 9-42-25(62573)
ఋషిః ప్రసన్నస్తస్యాభూత్సంరంభం చ విహాయ సః।
మోక్షార్థం తస్య రాజ్యస్య జుహావ పునరాహుతిం॥ 9-42-26(62574)
మోక్షయిత్వా తతో ర్ష్ట్రం ప్రతిగృహ్య పశూన్బహూన్।
హృష్టాత్మా నైమిశారణ్యం జగామ పునరేవ సః॥ 9-42-27(62575)
ధృతరాష్ట్రోఽపి ధర్మాత్మా స్వస్థచేతా మహామనాః।
స్వమేవ నగరం రాజన్ప్రతిపేదే మహర్ద్ధిమత్॥ 9-42-28(62576)
తత్ర తీర్థే మహారాజ బృహస్పతిరుదారధీః।
అసురాణామభావాయ భవాయ చ దివౌకసాం॥ 9-42-29(62577)
మాంసైరభిజుహావేష్టిమక్షీయంత తతోఽసురాః।
దైవతైరపి సంభగ్నా జితకాశిభిరాహవే॥ 9-42-30(62578)
తత్రాపి విధివద్దత్త్వా బ్రాహ్మణేభ్యో మహాయశాః।
వాజినః కుంజరాంశ్చైవ రథాంశ్చశ్వతరీయుతాన్॥ 9-42-31(62579)
రత్నాని చ మహార్హాణి ధనం ధాన్యం చ పుష్కలం।
యయౌ తీర్థం మహాబాహుర్యాయాతం పృథివీపతే॥ 9-42-32(62580)
తత్ర యజ్ఞే యయాతేశ్చ మహారాజ సరస్వతీ।
సర్పిః పయశ్చ సుస్రావ నాహుషస్య మహాత్మనః॥ 9-42-33(62581)
తత్రేష్ట్వా పురుషవ్యాఘ్రో యయాతిః పృథివీపతిః।
ఆక్రామదూర్ధ్వం పుదితో లేభే లోకాంశ్చ పుష్కలాన్॥ 9-42-34(62582)
పునస్తత్ర చ రాజ్ఞస్తు యయాతేర్యజతః ప్రభోః।
ఔదార్యం పరమం కృత్వా భక్తిం చాత్మని శాశ్వతీం।
దదౌ కామాన్బ్రాహ్మణేభ్యో వాన్యాన్యో మనసేచ్ఛతి॥ 9-42-35(62583)
యో యత్ర స్థిత ఏవేహ ఆహూతో యజ్ఞసంస్తరే।
తస్యతస్య సరిచ్ఛ్రేష్ఠా గృహాది శయనాదికం।
షడ్రసం భోజనం చైవ దానం నానావిధం తథా॥ 9-42-36(62584)
తే మన్యమానా రాజ్ఞస్తు సంప్రదానమనుత్తమం।
రాజానం తుష్టువుః ప్రీతా దత్త్వా చైవాశిషః శుభాః॥ 9-42-37(62585)
తత్ర దేవాః సగంధర్వాః ప్రీతా యజ్ఞస్య సంపదా।
విస్మితా మానుషాశ్చాసందృష్ట్వా తాం యజ్ఞసంపదం॥ 9-42-38(62586)
తతస్తాలకేతుర్మహాధర్మకేతు--
ర్మహాత్మా కృతాత్మా మహాదాననిత్యః।
వసిష్ఠాపవాహం మహాభీమవేగం
ధృతాత్మా జితాత్మా సమభ్యాజగామ॥ ॥ 9-42-39(62587)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి హ్రదప్రవేశపర్వణి ద్విచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 42 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-42-1 బ్రహ్మయోనేరవాకీర్ణమితి ఝ.పాఠః। తత్ర బ్రహ్మయోనేః బ్రాహ్మణ్యోత్పాదకాత్తీర్థాదవాకీర్ణం నామ ద్వాల్భ్యసేవితం తీర్థం జగామేత్యర్థః ॥ 9-42-3 పాంచలాన్విశ్వజితో మహత్మాంతే అగమన్॥ 9-42-4 ఈశ్వరం పాశ్చాలసజం॥ 9-42-5 xxxxxxxxxxx ఖయం తత్ర భాగం న గృహీతవానిత్యర్థః॥ 9-42-19 అథ వై ప్రాశ్నికాంస్తత్రేతి ఝ పాఠః॥ 9-42-42 ద్విచత్వారింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.